Nispen
Nispen is een oud dorp. In 1157 wordt het al vermeld onder de naam Nisipa. Het wordt genoemd in een oorkonde die een schenking van diverse goederen van Arnulfus de Brabander aan de abdij van Tongerlo bevestigde. De plaats was de zetel van de parochie Nispen, deze was onder meer uitgestrekt over de plaatsen Kalmthout, Essen, Nieuwmoer, Achterbroek, Wildert, Nispen, Roosendaal en Zegge. De plaatsnaam Nispen is waarschijnlijk ontleend aan de betekenis watertje door een laaggelegen land of in het water stekend land. Er wordt echter ook wel gezegd, dat het ontleend is aan de betekenis het heilzame water of het geneeskrachtige water. Iedere laatste zondag van augustus is in Nispen de jaarlijks terugkerende dorpsbraderie. In het dorp bevindt zich de Molen van Aerden, een beltmolen met een uniek zelfzwichtingssysteem. Deze molen heeft geen zeilen, maar kleppen op de wieken.
Auteur: Magny
Meer informatie
Dorp

Sint Martinus
De Sint Martinuskerk dateert oorspronkelijk uit 1465 en is in 1809 herbouwd. Bijzonder is dat de originele pauselijke bul uit 1442 betreffende de stichting van de parochie nog aanwezig is (in het Bisschoppelijk archief in Breda). De kerk is in de Tweede Wereldoorlog flink vernield, onder meer is in 1944 de toren door de Duitsers opgeblazen. Het was namelijk een perfect richtpunt voor de geallieerden, die naar Rucphen optrokken vanuit de Rucphense Bossen. De Duitsers waren bang dat de geallieerden de toren boven alle bomen uit zouden zien. De toren had op de parkeerplaats moeten vallen, maar ging dwars door het middenschip van de kerk… De toren is in een kleinere vorm herbouwd. De toren kwam gelukkig net niet op de pastorie (1870) terecht. Bouwer en ontwerper zijn niet meer te achterhalen.
Auteur: Corné Aarts
Meer informatie
Universiteit

Gemeentehuis
Het gemeentehuis dateert oorspronkelijk uit 1850 maar is diverse malen ingrijpend verbouwd. Aan het gemeentehuis is in 1966 een fraai mozaïek aangebracht van Kees Mandos uit Tilburg. In zijn ontwerp heeft de kunstenaar de vruchtbaarheid als uitgangspunt gekozen. De vier kerkdorpen van Rucphen (Schijf, Sprundel, Sint Willebrord en Zegge) vormen evenzovele bloemen op één stam met daaronder twee vogels. Op een aantal panelen in de hal van het gemeentehuis kunt u de hoogtepunten uit de geschiedenis van de gemeente Rucphen bekijken. De panelen worden gesponsord door lokale bedrijven die zich eveneens op deze panelen presenteren.
Auteur: Corné Aarts
Meer informatie
POI

'T Wit Uiltje
zo’n typische Belgisch uitspanning “in the middle of nowhere”, waar het goed toeven is, de koffie voortreffelijk smaakt en het bier Bourgondische schuimt. Een pauze is hier een noodzaak!
Auteur: Toineke
Restaurant

De strontpaal
Hier staat de “Strontpaal', de legendarische grenspaal tussen België en Nederland bij Horendonk. Deze grenspaal dankt zijn naam aan de douaniers die de grenspaal tijdens de Eerste Wereldoorlog gebruikten om er hun behoefte achter te doen. Het is ook de plek waar op 5 met 1916 de smokkelaar Geert Schrauwen, alias “Klaveren Vrouwke”, op 37-jarige leeftijd werd doodgeschoten door een soldaat-commies. Ter herinnering aan de legendarische smokkelaar uit St. Willebrord zijn een kruis en de letters K.V. van "Klaveren Vrouwke" in de ongenummerde vierkante arduinen grenspaal gekerfd. Het is de schuilnaam van die beruchte smokkelaar, die net als de troefkaart in het kaartspel steeds van vermomming veranderde. In 1973 verdween de legendarische paal uit de bossen bij Horendonk. Een andere paal is ter vervanging geplaatst tot onlangs de originele grenspaal weer opdook. Op 6 mei 2006, negentig jaar nadat smokkelaar Geert Schrauwen de dood vond aan de Nederlands-Belgische grens, keert de legendarische en originele grenspaal op zijn oorspronkelijke plaats terug. Ook is ernaast een rood-wit wachthuisje geplaatst, waarin de geschiedenis van “Klaveren Vrouwke” en het regionale smokkelwezen wordt belicht.
Auteur: Toineke
Monument

Molen van Aerden
De Molen van Aerden is een windmolen van het type beltmolen. De molen bevindt zich in het Noord-Brabantse Nispen .De molen is gebouwd in 1850 en werd gebruikt als korenmolen. Opdrachtgever voor de bouw was Johannes van de Weijgert, die de molen vier jaar later verkocht aan Johannes Ludovicus Aerden uit Wouw. Hij was een zoon van Jacobus Aerden die niet alleen eigenaar was van molen De Arend aldaar, maar ook van de molen in Essen-Hoek. Om minder afhankelijk te zijn van de wind werd in 1883 een stoommachine geplaatst en in 1903 een petroleummotor. In 1918 kreeg de molen aansluiting op het elektriciteitsnet. Toch werd ook op de wind gemalen: in 1936 installeerde molenmaker Marinus van Riet zijn systeem van zelfzwichting, het van Riet-systeem, op beide roeden.
Auteur: Wikipedia
Molen

Sprundel
Sprundel is een dorp in de gemeente Rucphen in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Het ligt tussen St. Willebrord en Rucphen. Dichtstbijzijnde grote plaatsen zijn Etten-Leur en Roosendaal. Op 1 januari 2021 had het dorp 5.350 inwoners .Sprundel is tevens een voormalige gemeente.De naam Sprundel valt niet goed te verklaren. Diverse theorieën doen opgeld, doch eenduidigheid is daar niet in te vinden. Mogelijk is de uitgang -el ontstaan vanuit -lo, evenals bij een aantal andere Brabantse plaatsnamen.
Auteur: Wikipedia
Deelgemeente

Sint-Martinuskerk
In 1882 splitste de parochie van Schijf zich af van die van Rucphen en Klein-Zundert. Evenals de moederkerk was ook deze parochie gewijd aan de Heilige Martinus. In hetzelfde jaar kwam een kerkje gereed dat was ontworpen door P.J. Soffers. Dankzij een gift kon ook een torentje worden gebouwd, dat echter in 1914, tijdens een storm, omwaaide. Besloten werd om een nieuwe toren te bouwen en tevens de kerk te vergroten. In 1915 kwam dit werk gereed en in 1922 werd nog een torenuurwerk en een klok aangebracht.
Auteur: Wikipedia
Kerk

Heilig Hart van Jezuskerk
De Heilig Hart van Jezuskerk is een kerkgebouw in Bergen op Zoom, dat zich bevindt aan het Piusplein, ten oosten van de binnenstad.
Deze kerk werd gebouwd in de trant van de Bossche School en werd ingewijd in 1952. Architecten waren A. Siebers en W. van Dael. De ingangspartij met lessenaardak en drie rondbogen herinnert aan de basilicastijl, maar de eigenlijke kerkruimte heeft een vierkante plattegrond en wordt overdekt door een achtkante koepel, die met dakpannen is bedekt en gekroond is met een klokkentorentje. De kerk is aangewezen als gemeentelijk monument.
Kerk

Heilige Joannes de Doper
Het gebouw fungeert nu niet meer alleen als kerk, maar als Multifunctionele Accommodatie (MFA).
Reeds lange tijd bestond in Sprundel een kapel.
In 1351 werd voor het eerst een parochie vermeld.
De kapel werd verheven tot parochiekerk, maar omstreeks 1500 werd een nieuwe kerk gebouwd.
Ze werd door oorlogshandelingen verwoest in 1583 en kwam in 1620 weer gereed.
Deze kerk kwam in 1648 in handen van de hervormden, en in 1796 werd ze teruggegeven aan de katholieken.
Na de teruggaaf werd de kerk gerestaureerd in 1803 en 1875.
De oude kerk werd in 1922 afgebroken, waarop de huidige kerk werd gebouwd.
Auteur: Wim Blankers
Kerk

Maria Hemelvaart kerk
De kerk is in 1930-1931 gebouwd naar een ontwerp van Jos en Pierre Cuypers jr,
In 1940 werd de kerk zwaar beschadigd en weer hersteld.
Bij de bevrijding in oktober 1944 werd de toren opgeblazen en raakte de kerk opnieuw zwaar beschadigd.
De kerk werd nadien hersteld. De oude toren werd niet meer hersteld
In 1958 is de toren gebouwd.
Auteur: Wim Blankers

Antonius Abtkerk
De kerk werd ingewijd in 1951 en heeft dienstgedaan tot 2000, waarop ze aan de eredienst werd onttrokken. Aanvankelijk dreigden sloopplannen, maar het gebouw werd uiteindelijk een wijkcentrum, dat in 2004 werd geopend.
Auteur: Wim Blankers

De Zoom
De Zoom is een voormalige turfvaart in de Nederlandse provincie Noord-Brabant, nabij Bergen op Zoom. Tegenwoordig is De Zoom alleen nog van belang voor de waterhuishouding en als ecologische verbindingszone.
De Zoom is 13,5 kilometer lang en ontspringt in België als Oude Moervaart aan de noordkant van de Kalmthoutse Heide, in het veengebied De Nol, en stroomt als Spillebeek ten westen van Essen naar de Nederlandse grens. In Nederland stroomt zij als De Zoom langs Wouwse Plantage en mondt uit in de Theodorushaven in Bergen op Zoom.
Op 17 september 1529 werd tijdens een overleg van Jan III van Glymes met nijverheidslieden besloten de Moervaart uit te breiden naar Essen onder de belofte dat deze turf zou afnemen. Vijfhonderd mannen werden ingezet voor de werkzaamheden. De loop rondom de stad werd in 1530 verlegd naar de noordelijke gracht (Noordvest) en het havenkanaal waar een anthoofd werd aangelegd. De werkzaamheden aan de vaart duurde tot 1580.
Waterlinie
In de periode 1583-1610 verviel de functie als turfvaart omdat de vervening stil lag door oorlogshandelingen in de omgeving. De Zoom kreeg vervolgens een belangrijke functie in de West-Brabantse waterlinie (voltooid in 1628). Deze verdedigde de omgeving van Bergen op Zoom door inundatie.
Kanaal

Watertoren
De watertoren van Bergen op Zoom is in 1899 gebouwd naar ontwerp van D. de Leeuw. Deze architect heeft meer watertorens in Nederland gebouwd, maar de Bergse toren is een van de weinige in Noord-Brabant. De torenconstructie is van dragend bakstenen metselwerk. De gedenksteen in de gevel meldt dat de eerste steen is gelegd door de vijf jaar oude "jongejuffrouw" Constance Hulshof, op 14 september 1899. In tegenstelling tot veel andere watertorens in West Brabant heeft de Bergse watertoren het oorlogsgeweld van najaar 1944 heelhuids weten te doorstaan.

Sint Gertrudiskapel
In 1987 bestond Bergen op Zoom als stad 700 jaar. In dat jaar namen enkele Bergenaren het initiatief tot de bouw van de Sint Gertrudiskapel aan de Binnenschelde. De huidige kapel is een herinnering aan een oude kapel, die in de Middeleeuwen ter ere van Sint Gertrudis even ten zuiden van Bergen op Zoom werd gebouwd.
Volgens een oude legende zou de zoetwaterbron op de oever van de Schelde bij Bergen op Zoom ontsprongen zijn, doordat Sint Gertrudis ter plekke haar abdissestaf in het zand zou hebben gestoken tijdens haar bezoek aan deze streek.
In de nabijheid van de huidige kapel waren vroeger De Geertruidsbronne (met kapel) en de stadsfontein.
Er waren dus twee bronnen.
Tegenwoordig slijt de oorspronkelijke stadsfontein een bijna onzichtbaar bestaan aan de voet van de Olof Palme brug.
Noot: aan de voet van de Brabantse wal zijn talrijke natuurlijke bronnen, gevoed door opwellend zoet grondwater.
Kapel

Binnenschelde
De Binnenschelde is een recreatieplas in Bergen op Zoom waar de mogelijkheid bestaat om te zwemmen, kanoën, windsurfen enzovoorts. De plas ontleent zijn naam aan de Oosterschelde, die vroeger tot aan Bergen op Zoom reikte maar nu door de aanleg van eerst de Markiezaatskade en vervolgens de Oesterdam een eind verder westelijk zijn oostkust vindt.
Meer

Mariakapel Raadhuisstraat
In 1936 werd een kapelletje van O.L. Vrouw van de Berg Carmel gebouwd op een grasveldje.
Het was een cadeau van de kinderen van de lagere school aan pastoor Jos van Gastel bij zijn zilveren priesterfeest op 10 juni 1936.
Kapel

??? Horendonk
Horendonk is een dorp of wijk gelegen in de gemeente Essen in de Belgische provincie Antwerpen. Horendonk ligt ten oosten van Essen(-Centrum). Door het dorp loopt de Roosendaalse Vaart. Het dorp heeft bevat enkele buurten: Heiblok, Driehoek, Kraaienberg, Vaartkant, Scham, Raaiberg, Grote Horendonk, Kleine Horendonk en Essen-Duinen.
Bushalte

Moervaart
Een bruggetje over de voormalige turfvaart de Zoom ter plaatse heet de Zoom de Moervaart. De Zoom is een voormalige turfvaart in de Nederlandse provincie Noord-Brabant, nabij Bergen op Zoom. Tegenwoordig is De Zoom alleen nog van belang voor de waterhuishouding en als ecologische verbindingszone. De Zoom is 13,5 kilometer lang en ontspringt in België als Oude Moervaart aan de noordkant van de Kalmthoutse Heide, in het veengebied De Nol, en stroomt als Spillebeek ten westen van Essen naar de Nederlandse grens. In Nederland stroomt zij als De Zoom langs Wouwse Plantage en mondt uit in de Theodorushaven in Bergen op Zoom.
Kanaal

Visdonk
Visdonk is de naam van een landgoed dat zich bevindt ten zuiden van Roosendaal en ten oosten van Nispen in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Het gebied omvat 300 ha. Het gebied omvat een afwisseling aan percelen naald- en loofbos, akkers en weiden, heide, een ven (Rozenven) en houtwallen. De heide wordt begraasd door Kalmthoutse schapen, en er is een herten- en moeflonkamp. In de 17de eeuw bestond er al een hoeve met de naam Visdonk. Het landgoed is een combinatie van een oude veen- en heide-ontginning. In het eind van de 19de eeuw was landgoed Visdonk een familiebezit van de familie Laurijssen, De heer Frans Laurijssen hield eenmaal per jaar zitdag in het koepeltje (later theehuis Visdonk) voor de pachters. In 1952 werd het landgoed aan de gemeente Roosendaal verkocht. Hierbij werd wel bedongen, dat het gebied niet voor stads-uitbreiding gebruikt mag worden, dus dat het landbouw- en recreatiegebied moest blijven. Het beheer van de 110 ha natuur is begin 2010 overgedragen aan de Vereniging Natuurmonumenten.
Natuurgebied

T Huis
In april 2012 is op het landgoed het T-huis geopend. Dit moderne en duurzame gebouw biedt onderdak aan het Milieu Educatief Centrum (MEC) Roosendaal, Brasserie T-Huis en een beheerkantoor van Natuurmonumenten.
Eet en drinkgelegenheid

Kruisbeeld Zundertseweg
Roosendaal: Zundertseweg (hoek Visdonkseweg), kruisbeeld van Jezus Christus. Houten kruis met daaraan een in hout gesneden Christus-corpus, verankert door middel van smeedwerk in een betonnen voetstuk en afgedekt met een aan de achterzijde gesloten houten dak met daarop koperen leitjes, vervaardigd door Gg. Lang. sel. Erben, Oberammergau (Duitsland) in 1966 en geplaatst in 1967. NB het beeld is rond 1999 vernield en in ca. 2002 op initiatief van Ton Groenendijk vervangen door een kruisbeeld dat afkomstig was van kapelaan De Bok uit St. Willebrord. Dit beeld werd in juni 2006 vervangen door een beeld geschonken door zuster Jacinta van Mariadal
Kruisbeeld

Hoogstraat
Tijdens het beleg van Bergen op Zoom in 1747 zijn de Gertrudiskerk en de Hoogstraat gebombardeerd.
Bij veel huizen is het bouwjaar op de gevel vermeld, het bouwjaar van deze huizen is altijd na 1747.
Het Beleg van Bergen op Zoom was een belegering van de vestingstad Bergen op Zoom door Franse troepen tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog.
Historische gebeurtenis

Beeldentuin
De beeldentuin achter het oude ABG-gebouw is er voor iedereen en de toegang is vrij. Een oase van ca. 5000 m2 groen met wandelpaden. In het park staan nu al 20 grote en kleine beelden en het plan is het aantal verder uit te breiden. Het park is aangelegd naast het tijdelijk ABG op het terrein waar over enkele jaren het nieuwe ABG wordt gebouwd. Het park is ca 100 m lang en 50 breed. De tuin is toegankelijk via de Zuid-Oostsingel.
Bij de balie is een handout beschikbaar met informatie over de beelden.
Verder is iedereen van harte welkom in het restaurant voor een hapje en/of drankje.
Tuin

Wouwse Plantage
Het bosgebied Wouwse Plantage is een wereld van wandelgebieden met bossen en heidevelden. Het zijn de eiken-, beuken- en zware dennenluchten, die uw neusgaten hier binnenstromen.
Auteur: gpscyclingtour
Bos

Finish
POI

Zoomland
Zoomland is een landgoed en natuurgebied ten oosten van Bergen op Zoom. Het is 308 ha groot en eigendom van Stichting Brabants Landschap.
Het landgoed is ontstaan uit vier kleinere landgoederen op de Brabantse Wal, die omstreeks 1700 werden gesticht door Bergse notabelen. Het betrof de landgoederen: Weltevreden of Klein Gemini, Groot Gemini, Goeree of Hengstmere, en 's-Heeren Plantage. Van al deze landgoederen zijn nog overblijfselen aan te treffen in de vorm van lanen, eikenhakhout, houtwallen en grachten. Veel later is er naaldhout aangeplant.
Bos

Kasteel Borgvliet
Het Kasteel van Borgvliet was een kasteel en zetel van een heerlijkheid, dat zich bevond in het dorp Borgvliet, gelegen ten zuiden van het huidige Bergen op Zoom. Het kasteel lag op de plaats van de huidige kruising van de Laan van Hildernisse-Zuid en de Laan van Everswaard
De heerlijkheid werd voor het eerst vernoemd in een document uit 1214, waarin sprake was van de heer Witto de Burchfliet. De heren van Borgvliet waren rechtstreekse leenmannen van de Hertog van Brabant. Pas in 1481 werd het leen verkocht aan de heer van Bergen op Zoom.
Kasteel

Kunstwerk Windvanen
Het kunstwerk 'Windvanen' van Hugo Vrijdag verwijst naar een historische gebeurtenis: de zeeslag bij Bergen op Zoom in 1574.
De zeven 'zilveren windvanen' zijn grotendeels geplaatst in het water van de Binnenschelde.
Aan de zuidzijde is in blauwe cijfers het jaartal 1574 aangebracht en aan de noordkant het jaartal van het ontwerp: 1999.
Hugo Vrijdag zegt hierover: "Verstild, hoewel hun vorm doet denken dat ze bewegen, komen de zeven vanen de kade op lopen.
De eerste vanen staan al op het land; land waar vroeger water was." Bergen op Zoom lag vóór de aanleg van de Kreekrakdam in het kader van de Deltawerken, aan de Schelde met de grote getijdenverschillen.
De zeeslag op de Schelde bij Bergen op Zoom vond eind januari 1574 plaats. De Hollandse en Zeeuwse steden streden tegen de Spaanse overheerser.
Kunst

Heihoefke
Heihoefke is een buurtschap in de gemeente Bergen op Zoom in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Het ligt in het zuiden van de gemeente tussen Zuidgeest en Heimolen.
Historisch is het lastig te achterhalen, wanneer deze naam is ontstaan en welk gebied er precies mee bedoeld wordt, echter in de stukken rond 2003 wordt de naam nog steeds gebruikt. Historisch gezien lag op dit terrein de hoeve van boer Bril.
Gemeente

Route TCdeMarkies Sprundel 2026
Aangepaste route Sprundel ivm nieuwe randweg Rucphen